|
|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
| Wat
is een Gemeente ? |
| |
De plaats
van de Gemeente - Het
wettelijke kader - De
Gemeenteverkiezingen - De
Gemeentebegroting - Gemeentebelastingen,
bijdragen en staatsbelastingen |
| |
|
|
|
|
|
| De Gemeentebegroting |
| |
|
|
|
|
|
| |
De gemeentebegroting is de
voornaamste politieke handeling in het leven van een gemeente.
De begroting voorziet alle inkomsten en alle uitgaven van de
Gemeente gedurende één vol burgerlijk jaar,
van 1 januari tot 31 december. Een begroting is dus een vooruitzicht
en de
verwezenlijkingen
ervan vormen de "rekening". De gemeentebegroting omvat een
periode van één burgerlijk jaar. |
| |
|
|
|
|
|
| |
Gewone en buitengewone begroting |
| |
|
|
|
|
|
| |
De wet en de reglementering
betreffende de begroting verdelen inkomsten en uitgaven volgens "gewone" en "buitengewone" dienst.
Inkomsten en uitgaven worden ook volgens verscheidene functionele
categorieën verdeeld (algemeen bestuur, onderwijs, sociale
en huiselijke hulp, enz.) en volgens verschillende economische
codes. De cijfers worden voorgesteld naast het resultaat van
het vorige dienstjaar (één jaar vóór
het begrotingsjaar) en eveneens naast het resultaat van het
op twee na laatste jaar (dus twee jaar vóór het
begrotingsjaar). Deze voorstelling biedt de Raadsleden en de
lezers de mogelijkheid aan om een vlak overzicht van de gemeentelijke
financiën te hebben.
De gewone begroting bevat de terugkerende uitgaven en inkomsten,
die dus ieder jaar terugkomen en onontbeerlijk zijn voor
de goede werking van de Gemeente, zoals bij voorbeeld de
lonen van het personeel en de belastingopbrengst. De terugbetaling
van het kapitaal en van de rente van de schuld, alsook de
financiële kosten dienen ook in de gewone begroting
ingeschreven.
De buitengewone begroting bevat de uitzonderlijke uitgaven
en inkomsten betreffende de investeringen: grote herstellingswerken
voor gebouwen of wegen, aankoop van onroerende goederen,
enz.
In de buitengewone inkomsten zal men, onder anderen, de subsidies
terugvinden die voor werken verleend werden en de leningen
die ervoor werden aangegaan.
Een voorbeeld: krijt kopen voor een
school is een gewone uitgave, maar het aankopen van een nieuw
bord is een buitengewone
uitgave.
Ten slotte dient gezegd dat het verschil tussen inkomsten
en uitgaven (de gewonen zowel als de buitengewone) een bonus of een malus vormt, wanneer het saldo batig of nadelig is. |
| |
|
|
|
|
|
| |
De gewone dienst |
| |
|
|
|
|
|
| |
De gewone inkomsten vormen
drie categorieën :
- de inkomsten voor dienstverleningen:
ze bevatten de inkomsten die ontstaan ingevolge de prestaties
die door de gemeentelijke diensten zijn uitgevoerd, alsook
door het beheer van het gemeentelijke eigendom. Bij voorbeeld:
huwelijksplechtigheden, huishuur van gemeentelijke gebouwen
of grond, beheerinkomsten van gemeentediensten (huren van
boeken in de Bibliotheek, beheer van de "Tulp" parking,
ingangsbiljetten voor het Zwembad of het Stadion, enz.) ;
- de overdrachtinkomsten: het zijn inkomsten waarvoor
de Gemeente geen rechtstreekse tegenwaarde bezorgt. Het gaat
hier om al de belastingen en retributies die door de bedrijven
en de huishoudens betaald worden, alsook de dotatie die de
hogere instanties uitdelen om de actieprogramma's van
de Gemeente te steunen (het Gemeentefonds) of om verschillende
activiteiten mogelijk te maken (bij voorbeeld, de lonen van
het gesubsidieerde onderwijspersoneel);
- de schuldinkomsten bestaan uit renten die gedragen worden
door belegde kapitalen en uit deelnemingen aan de opbrengsten
van openbare maatschappijen (Brutele, Electrabel, enz.).
De gewone uitgaven vormen
vier categorieën :
- de personeelsuitgaven:
Elsene zorgt ieder jaar voor de lonen, part - time of full
- time, van ongeveer 1.400 ambtenaren en arbeiders, alsook
van ongeveer 600 leerkrachten (het administratiepersoneel
van de scholen inbegrepen). Dit betekent iets meer dan de
helft van de jaarlijkse gemeentebegroting;
- de werkingsuitgaven gaan vanzelfsprekend samen met de
vorige post en dekken de kosten van de gewone activiteiten
van de gemeentediensten;
- de overdrachtuitgaven zijn bestemd voor verschillende Elsense
of intercommunale instellingen, zoals het OCMW, of de ziekenhuizen
van IRIS ZUID, waaronder het Ziekenhuiscentrum Etterbeek
- Elsene;
- de schulduitgaven, die zeer logisch uitsluitend tot het
terugbetalen van de schulden van de Gemeente dienen: lasten
van renten en gedeelten van kapitalen die door de Gemeente
geleend werden en in jaarlijkse delen dienen afbetaald. (onder
anderen om de uitzonderlijke uitgaven te betalen: zie hieronder).
|
| |
|
|
|
|
|
| |
De buitengewone dienst |
| |
|
|
|
|
|
| |
Het tweede deel van een begroting,
de buitengewone dienst beperkt de inkomsten en uitgaven die
tijdens een burgerlijk jaar het gemeentelijke eigendom rechtstreeks
en duurzaam zullen beïnvloeden, met uitzondering van het
algemene onderhoud: het aankopen van voertuigen, van grond
of van materieel (dat over meerdere jaren gedelgd dient), alsook
de aanleg van gebouwen of de uitvoering van werken, om maar
een paar voorbeelden te citeren... In tegenstelling met
de gewone dienst moet elke buitengewone uitgave dwingend en
op straffe van schorsing door de meerderheid van de Gemeenteraad
en, in fine, door de gewestelijke voogdij goedgekeurd worden,
eer ze door het College aangewend wordt.
De buitengewone inkomsten komen uit drie bepaalde bronnen :
- de schuldinkomsten zijn
sommen die door de Gemeente van financiële instellingen
geleend werden om de uitgaven te dekken;
- de overdrachtinkomsten bestaan uit dotaties die door
de hogere instanties uitgedeeld worden;
- de investeringsinkomsten bestaan uit eigen fondsen
van de Gemeente, die ontstaan uit de verkoop van goederen,
uit stedenbouwlasten en uit een gedeelte van de gewone dienst,
dat uitzonderlijk voor de buitengewone dienst wordt bestemd.
De buitengewone uitgaven verdelen
zich in drie categorieën : - de investeringsuitgaven:
ze dienen tot het opbouwen van een sportcentrum, de aankoop
van autobussen, de herstellingswerken van wegen, enz.;
- de overdrachtuitgaven dienen, bij voorbeeld, om een bedrijf
zwaar materieel te helpen aankopen;
- de schulduitgaven dienen, bij voorbeeld, om op voorrand
en bij wijze van uitzondering een lening af te betalen, zodat
de globale schuld vermindert.
|
| |
|
|
|
|
|
| |
Enigheid, alomvattendheid en
eenjarigheid |
| |
|
|
|
|
|
| |
Het eerste kenmerk van een
begroting is haar enigheid: de begroting vormt inderdaad een
geheel. Inkomsten die voor één bepaalde post
ingeschreven staan (deze post wordt "begrotingsartikel" genoemd)
mogen niet voor een specifieke uitgave voorbehouden worden.
De begroting wordt ook "alomvattend" genoemd omdat
ze al de voorzienbare inkomsten en uitgaven moet omvatten.
Ze wordt in een zeer bepaalde en zeer strikte volgorde opgesteld.
Geen enkele inkomst noch uitgave mag aangewend worden zonder
dat zij op voorhand in de begroting ingeschreven werd. Ten
slotte betekent de eenjarigheid van een begroting dat de inkomsten
en de uitgaven altijd in de begroting van het
bepaalde jaar (het zogenoemde "dienstjaar") dienen
ingeschreven. Het is dus onmogelijk voor het Gemeentebestuur één
euro uit te geven dat niet in het begin van het dienstjaar,
of ingevolge een begrotingswijziging tijdens het dienstjaar,
ingeschreven werd. Eveneens onmogelijk een gedeelte van het
budget dat in 2001 niet uitgegeven werd in 2002 te gebruiken! |
| |
|
|
|
|
|
| |
Inkomsten |
| |
|
|
|
|
|
| |
De gemeenten financieren zich
hoofdzakelijk dankzij :- permanente financiële
middelen (belastingen, dotaties, bijdragen);
- aanvullende financiële middelen (evenwichtige financiële
verdeling, lening).
|
| |
|
| |
De gemeentebelastingen bestaan
uit 2 aparte categorieën :
- De specifieke gemeentebelastingen.
Deze gemeentetaksen worden op initiatief van de Gemeenten vastgesteld
en van de inrichting tot de heffing door de Gemeenten
beheerd.
- De aanvullende belastingen op de federale staatsbelastingen.
|
| |
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
| |
De belangrijkste dotatie die
aan de Gemeente wordt toegekend komt van het gemeentefonds.
Dit globale werkingsfonds heeft als doelstelling de financiering
van de gewone uitgaven van de gemeenten mogelijk te maken.
De uitdeling van dit fonds en de verdelingscriteria worden
door de Gewesten beslist. Ze kregen hierover bevoegdheid sinds
1989. De gemeenten bekomen ook dotaties onder de vorm van subsidies :
- de werkingsubsidies, die bestemd
zijn voor de verplichte uitgaven en door de Gemeenten
beheerd worden (onderwijs, bibliotheken);
- de investeringssubsidies, die bestemd
zijn om investeringsontwerpen te financieren volgens
een akkoord tussen de Gemeenten en de Gewesten.
|
| |
|
|
|
|
|
| |
De lening biedt de gelegenheid aan om de buitengewone uitgaven te financieren |
| |
|
|
|
|
|
| Begroting en verslagen |
|
| |
|
|
|
|
|
| |
De begroting moet door het College van Burgemeester en Schepenen
aan de Gemeenteraad worden voorgesteld. De begroting moet
ook in openbare zitting worden gediscussieerd en dan door
de Gemeenteraad worden goedgekeurd. Later wordt de begroting
aan de goedkeuring van de Toezichthoudende Overheid onderworpen.
Deze laatste mag zelf verplichte uitgaven inschrijven die
in de begroting werden weggelaten, of inkomsten verminderen
die niet nauwkeurig waren geschat. Normaal moet over de begroting
worden gestemd op de eerste maandag van oktober van het jaar
voorafgaande aan het betrokkene jaar.
Overeenkomstig artikel 252 van de Nieuwe Gemeentewet mag de begroting der uitgaven en inkomsten, ten laatste vanaf het dienstjaar 1988, noch een tekort vertonen, noch een fictieve evenwicht, noch een fictief batig saldo, en dit geldt even voor de gewone als voor de buitengewone dienst
Op het gebied van de begroting is het toezicht een bijzonder
toezicht. Dit betekent dat de Gemeentebegroting, de begrotingswijzigingen
alsook de krediet- en uitgavenoverdrachten door de Toezichthoudende
Overheid dienen goedgekeurd. Dienen eveneens goedgekeurd:
de reglementen betreffende de Gemeentebelastingen, de leningswaarborgen,
de afbetalingsregeling van de aangesloten leningen, de jaarlijkse
rekening van de Gemeente en van de Gemeentebedrijven, de
deelneming aan een vereniging onder privé- of publiek
recht waarin de gemeentelijke financiën zouden kunnen
betrokken zijn.
Een verslag over de rekening van het dienstjaar en een financieel
verslag dienen jaarlijks aan de Gemeenteraad voorgesteld.
De gemeenten moeten een boekhouding voeren volgens de algemene
eensluidende regels voor het boekhouden. De gemeenten voeren
dus een dubbele boekhouding: een voor de begroting en een
algemene boekhouding.
Wat de uitvoering van de begroting betreft zijn de gemeenten
verantwoordelijk voor de ganse ketting, vanaf de opdracht
tot de uitbetaling van de uitgave. De gemeenteontvangers
zijn met deze opgave belast en zijn verantwoordelijk op hun
eigen goederen voor de goede uitvoering ervan.
|
| |
|
| |
Raadpleging van de begroting |
| |
|
|
|
|
|
| |
Begroting en rekening worden
in het Gemeentehuis bewaard en mogen ter plaatse en gratis
door elke burger worden geraadpleegd. De procedure voor de
raadpleging wordt door affiches aan de bevolking herinnerd
tijdens de maand na de goedkeuring van begroting en rekening
door de Gemeenteraad. De affiches mogen niet minder dan 10
dagen blijven aangeplakt. |
| |
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
| Zie
ook : Dienst
van Financiën, Begrotingen en rekeningen |
| |
|
|
|
|
|
| |
 |
| |
|
 |