De aanvraag moet worden ingediend door de persoon zelf, of door zijn wettelijke vertegenwoordiger, bij de Federale Overheidsdienst Justitie, Dienst Naamsveranderingen. Voor een minderjarig kind (onder de 18 jaar) moet het verzoek gezamenlijk worden ingediend door beide ouders. Nochtans, indien de uitoefening van het ouderlijke gezag aan één der ouders werd opgedragen, dan is het deze persoon alleen bevoegd om de schriftelijke aanvraag zal indienen.

In het verzoek moeten het voorwerp (de nieuwe aangevraagde naam) en de redenen (historische, sociologische, familiale, enz.) duidelijk worden vermeld. Bij voorbeeld, de oorspronkelijke naam mag als belachelijk worden beschouwd en maakt vaak het voorwerp uit van pesterijen; de vader van een kind wenst hem zijn naam toe te kennen; een genaturaliseerde Belg wil zijn naam laten vereenvoudigen, of vervlaamsen, of verfransen, om zijn integratie te vergemakkelijken.

De volgende documenten moeten bij de aanvraag worden gevoegd, en dit voor elke betrokkene :

• een letterlijk afschrift van de geboorteakte;
• een recent bewijs van verblijfplaats;
• een bewijs van Belgische nationaliteit of, voor de vluchtelingen en de staatlozen, een attest dat deze hoedanigheid bewijst;
• een schriftelijke verbintenis de registratierechten te betalen.

Elke adreswijziging in de loop van de procedure moet aan de Dienst naamsveranderingen worden gemeld.

De aanvraag wordt toegestuurd aan de gerechtelijke overheden, die met tussenkomst van de plaatselijke politie, de voor het onderzoek nuttige inlichtingen verzamelen. Tijdens dit onderzoek worden de personen die betrokken zijn bij de aangevraagde naamsverandering (de verzoeker, ouders, grootouders, broers, zussen,…) ondervraagd om hun mening te kennen aangaande het verzoek. Deze inlichtingen worden verzameld ten informatieve titel en binden geenszins de Minister bij zijn beslissing.

De resultaten van dit onderzoek worden vervolgens doorgestuurd naar de dienst "voornaams- en naamsveranderingen" bij de Federale Overheidsdienst Justitie. Deze is ermee belast het dossier op administratief gebied te behandelen. Een bijkomend onderzoek of aanvullende inlichtingen kunnen eventueel worden gevraagd aan de gerechtelijke overheden of andere instanties, zoals de Dienst van de Adel bij de Federale Overheidsdienst Buitenlandse Zaken bijvoorbeeld.

Het dossier wordt aan de Minister van Justitie overgemaakt, met een omstandig advies van de Dienst Voornaams- en Naamsveranderingen. Rekening houdend met het principe dat de naamsverandering de uitzondering moet blijven beslist de Minister of een koninklijk besluit met de naamsverandering ter ondertekening van de Koning zal worden voorgelegd of niet. De naamsverandering wordt toegekend bij K.B. Het K.B. dat de naamsverandering toestaat moet worden bekendgemaakt in het Belgische Staatsblad. Gedurende 60 dagen vanaf deze bekendmaking kan elke belanghebbende zich tegen de naamsverandering verzetten.

Na deze termijn, of vanaf de datum waarop het verzet is verworpen, is het besluit definitief. Een afschrift van het besluit wordt dan overgemaakt aan de Federale Overheidsdienst Financiën (Administratie van de Registratie), die het tegen betaling van de registratierechten binnen de 6 maanden aan de verzoeker overhandigt.

De verzoeker moet daarna, binnen de 60 dagen na de registratie, het afschrift van het besluit overhandigen aan de ambtenaar van de Burgerlijke Stand. Deze Ambtenaar zal dan het beschikkende gedeelte van het besluit in zijn registers overschrijven. De naamsverandering wordt definitief vanaf de datum van de overschrijving in de registers van de Burgerlijke Stand. De andere administratieve formaliteiten (vermelding in de bevolkingsregisters, verandering van identiteitskaart, …) gebeuren na de overschrijving.

De bevoegde ambtenaar van de Burgerlijke Stand (ABS) is :

• hetzij de ABS van de geboorteplaats van de begunstigde of van één der begunstigden;
• hetzij de ABS van de gewone verblijfplaats van de begunstigde of van één der begunstigden, indien geen van hen in België geboren werd;
• hetzij de ABS van Brussel indien geen enkele begunstigde in België geboren is noch er zijn gewone verblijfplaats heeft.

De naamsverandering gaat enkel automatisch over op de kinderen die geboren zijn na de indiening van de aanvraag. De minderjarige kinderen die geboren zijn voor het indienen van het verzoek genieten echter slechts van de naamsverandering indien het verzoek tot hen was uitgebreid.

De naamsverandering gaat gepaard met de heffing van registratierechten ter hoogte van 49,00 €. Deze rechten worden verhoogd tot 740,00 € voor vergunningen om aan een naam een andere naam toe te voegen, of een hoofdletter te vervangen door een kleine letter. De Koning kan bij gemotiveerd besluit die rechten verminderen, zonder dat de som lager mag staan dan een totaal van 490,00 € voor alle begunstigden samen. De vermindering kan enkel worden toegestaan indien de begunstigde, één van de begunstigden of hun ascendenten of descendenten aan ons Land buitengewone diensten hebben bewezen van vaderlandslievende, wetenschappelijke, culturele, economische, sociale of humanitaire aard (artikel 248 van het Wetboek op de registratie-, hypotheek-, en griffierechten). Deze bedragen zijn verschuldigd voor elke begunstigde. De gemiddelde duur van de procedure varieert tegenwoordig tussen 1 jaar en 2 jaar.

Wettelijke referte: wet van 15 mei 1987 betreffende de namen en voornamen.

• Federale Overheidsdienst Justitie
  Dienst naams- en voornaamsveranderingen
  Waterloolaan, 115 - 1000 Brussel
  Tel. 02.542.67.04 ou 35 ou 56 - Fax 02.542.70.23
• Dienst Burgerlijke Stand van de Gemeente Elsene
  Elsense steenweg, 168 - 1050 Brussel
  Tel. 02.515.66.86