elsene.be

Wettelijk samenwonen

Twee personen kunnen zich als wettelijk samenlevend laten erkennen, onder voorbehoud dat ze meerderjarig zijn en niet door het huwelijk of door enige andere vorm van wettelijke samenwoning zijn gebonden.

De wet stelt niet als voorwaarde dat de twee samenlevenden van verschillend geslacht moeten zijn of dat er geen bloedverwantschap mag zijn. Wettelijk samenlevingscontract kan dus bijvoorbeeld afgesloten worden tussen een niet-gehuwd koppel (ongeacht hun seksuele geaardheid), tussen broers en zussen (dus tussen broer en zus, tussen twee broers of twee zussen), tussen voor- en nageslacht (tussen een ouder of grootouder en een meerderjarig kind of kleinkind).

De verklaring van wettelijke samenleving wordt schriftelijk opgesteld en tegen ontvangstbewijs overgemaakt aan de ambtenaar van de Burgerlijke Stand van de gezamenlijke woonplaats. In deze verklaring staan onder meer de volgende gegevens:

  • de datum van de verklaring
  • de naam, voornaam, geboortedatum en -plaats, alsook de handtekening van beide partijen
  • het adres van de gezamenlijke woonplaats
  • de vermelding van de wens van beide partijen om wettelijk samen te leven
  • desgevallend de vermelding van de tussen beide partijen ondergetekende overeenkomst

Nadat de Ambtenaar van de Burgerlijke Stand heeft nagekeken of de voorwaarden zijn vervuld, neemt hij akte van de verklaring in het Bevolkingsregister.

Kostprijs: €30

Win dan vooraf inlichtingen in bij de dienst burgerlijke stand over welke documenten je moet voorleggen.

Wettelijke rechten en plichten

De wettelijk samenlevenden leveren hun bijdrage in de lasten naar verhouding van hun vermogen.

Elke schuld die door één van de samenlevenden wordt aangegaan om te voorzien in gezamenlijke behoeften en die van de kinderen die ze samen opvoeden, verbindt de andere samenlevende hoofdelijk. Toch wordt deze laatste niet als verantwoordelijk beschouwd voor schulden die de inkomsten van de samenlevenden te boven gaan.

Elk van de wettelijk samenlevenden behoudt de goederen waarvan hij kan bewijzen dat ze hem toebehoren, alsook de renten van deze goederen en het inkomen van zijn werk. De goederen waarvan geen van beiden kunnen bewijzen dat ze hem of haar toebehoren en de renten ervan worden als mede-eigendom beschouwd (voor die goederen genieten beide personen dus dezelfde rechten).

De verklaring van wettelijke samenleving bepaalt:

  • de bescherming van de gezinswoning: het gebouw dat als gezamenlijke woning dient en de meubels die erin staan mogen niet verkocht, niet geschonken, niet in onderpand (voor een hypotheeklening) gegeven worden door één van de samenlevenden zonder voorafgaand akkoord van de ander. Bij weigering kan de rechter hem of haar ertoe dwingen indien de weigering ongegrond is;
  • de bijdrage tot de lasten: de samenlevenden zijn verplicht hun bijdrage in de lasten van het huishouden te leveren. Ze voorzien hiervoor een deel van hun inkomsten, in verhouding tot hun vermogens en tot de gezamenlijke levensstandaard.

Het contract van wettelijke samenleving

De samenlevenden kunnen de modaliteiten van hun samenleving vastleggen in een contract. Dit contract wordt aangegaan in de vorm van een authentieke akte, vóór een notaris (zonder getuigen), en wordt vermeld in het bevolkingsregister. In dit "samenlevingscontract" mag geen clausule staan die in strijd is met de openbare orde, de goede zeden, de wetgeving betreffende het ouderlijke gezag, de voogdij en de erfopvolging.

De wettelijke samenleving kan worden beëindigd:

  • hetzij in onderlinge overeenstemming van beide samenlevenden (kosten: €20)
  • hetzij door het huwelijk of het overlijden van één van de samenlevenden
  • hetzij eenzijdig, door één van de samenlevenden, via een schriftelijke verklaring tegen ontvangstbewijs overgemaakt aan de Officier van de Burgerlijke Stand van de woonplaats van beide partijen, of onverschillig van de woonplaats van één der partijen (in geval van onderlinge overeenkomst), of van de woonplaats van de partij die eenzijdig de verklaring van beëindiging aflegt.

In de verklaring betreffende de beëindiging van de wettelijke samenleving moeten de volgende gegevens staan:

  • de datum van de verklaring
  • de naam, voornaam, geboorteplaats en -datum alsook de handtekening van beide partijen of van de samenlevende die de eenzijdige verklaring aflegt
  • de bepaling van de woonplaats van beide partijen
  • de vermelding van de wens om de samenleving te beëindigen

In geval van problemen

Indien de verstandhouding tussen de wettelijk samenlevenden ernstig verstoord is, kan de vrederechter op vraag van beide partijen dringende en tijdelijke maatregelen laten treffen met betrekking tot:

  • de bezetting van de gezamenlijke woning
  • de personen en de goederen van beide samenlevenden en van hun kinderen
  • de wettelijke en contractuele verplichtingen van beide samenlevenden

Als de wettelijke samenleving eenzijdig wordt verbroken moet de andere partner daar via een deurwaarder van op de hoogte worden gesteld. Kosten: €140

Referenties:

  • Wet van 23 november 1998 (Belgisch Staatsblad van 12 januari 1999)
  • Burgerlijk Wetboek, artikels 1475 tot 1479

Zie ook: Dienst burgerlijke stand

Laatste verandering: 2015-06-10 08:46:04