De Aziatische hoornaar is een invasieve soort die een aanzienlijke dreiging vormt voor de lokale biodiversiteit, met name voor bijen. Aangezien een efficiënte natuurlijke regularisering ontbreekt, is het voornamelijk door menselijk ingrijpen dat zijn voortplanting kan worden ingedamd.
Het is dus van doorslaggevend belang dat iedereen zich inzet om de verspreiding van de Aziatische hoornaar tegen te gaan. Dat kan met name door het melden van nesten, maar ook door mee te doen aan campagnes in de lente waarbij gericht vallen worden gezet.
Wil je iets doen? Hieronder kun je lezen hoe je een nest kunt melden, aanvallen kunt voorkomen en wat de voornaamste kenmerken van deze soort zijn.
Nest gezien? Meld het op Fix My Street (voor de openbare ruimte) of op Vespa.alert (voor privéterrein).
Onmiddellijk en dringend gevaar? Bel dan 112.
Waaraan kun je een Aziatische hoornaar herkennen?
Dit insect, dat toevallig in Europa terechtgekomen is, vormt een rechtstreekse bedreiging voor bijen en wilde insecten. Mensen lopen alleen gevaar in de onmiddellijke nabijheid van een nest. In tegenstelling tot de Europese hoornaar, die een bruinrood borststuk heeft, met meerdere gele strepen op het achterlijf en gelijkmatige bruinrode pootjes, heeft de Aziatische hoornaar de volgende kenmerken: zijn borststuk is volledig bruinzwart, zijn achterlijf is zwart met een brede geeloranje streep en het uiteinde van zijn pootjes is geel.
In tegenstelling tot het nest van de Europese hoornaar, dat ondergronds buiten het zicht wordt opgebouwd, bevindt het bolvormige nest van de Aziatische hoornaar zich meestal vrij hoog in een boom (meer dan 10 meter). Met een diameter van tusssen de 40 en 80 cm kan een nest duizenden hoornaars bevatten. In de winter laten Aziatische hoornaars hun nest achter en sterven ze. Enkel de koningin houdt een winterslaap en begint in de lente opnieuw haar eitjes te leggen. Tussen november en april/mei zijn de nesten van Aziatische hoornaars volledig verlaten. Een nest wordt bovendien nooit hergebruikt.
Als je een Aziatisch hoornaarsnest vindt, meld het dan op Fix My Street (categorie "Nature").
Opgelet: alle meldingen, of ze nu voor de openbare ruimte of privéterrein zijn, moeten worden gedaan via Fix My Street.
Opgelet: het is de verantwoordelijkheid van elke eigenaar om op eigen terrein nesten onschadelijk te maken. Het algemeen politiereglement (artikel 36) verplicht eigenaars om op eigen kosten nesten onschadelijk te maken die een bedreiging kunnen vormen. Afhankelijk van de beschikbaarheid van de vrijwilligers en de bereikbaarheid van het nest, kan Groupe F gratis langskomen om het nest onschadelijk te maken.
Bevindt het nest zich op minder dan 7 meter van een gebouw (o.a. deur, raam, ventilatieschacht), balkon, terras, speelplaats of iedere andere plek waar regelmatig mensen komen, dan wordt het ingrijpen als prioritair beschouwd.
Bij dringend en ernstig gevaar (directe en vitale bedreiging of bedreiging die een plek ontoegankelijk maakt), neem je contact op met de brandweer via het nummer112. Opgelet, de brandweer behoudt zich het recht voor om je een factuur te sturen voor een interventie als die niet-dringend blijkt te zijn voor de hulpbehoevenden. Dit wordt ter plaatse vastgesteld door de brandweerlieden die op de melding afkomen.
Voor hoornaars in vlucht (als er geen nest in de buurt is) en verlaten of afstervende nesten is geen enkele interventie vereist (afstervende nesten zijn nesten die tussen november en maart/april worden waargenomen en geen onderkomen bieden aan een nieuwe kolonie).
Als je je als vrijwilliger wilt opgeven voor de bestrijding van de Aziatische hoornaar, kun je een e-mail sturen naar Groupe F op het volgende adres: groupef1050 at gmail punt com.
Om meer te weten te komen over Aziatische hoornaars en de beste manieren om ermee om te gaan, kun je terecht op renature.brussels.
Wespenvallen in huis halen en gebruiken
De gemeente Elsene beschikt over vallen die gratis worden uitgedeeld (voor zover de voorraad strekt).
Met behulp van dit formulier ontvang je per mail een melding voor het officiële begin en/of einde van de campagne, die ook op de blog van Groupe F zullen worden gepubliceerd;
Er zal geen ontvangstbevestiging worden verstuurd;
Bij onze dienst is een papieren versie van het inschrijfformulier beschikbaar.
Je kunt de val zonder afspraak afhalen in de Vandenbroeckstraat 58, van maandag tot donderdag van 9 tot 12 uur en van 13 tot 15.30 uur (bel PP -Openbare netheid). Je krijgt naast de val ook een gebruiksaanwijzing mee.
Om wat voor soort val gaat het? Hoe gebruik je hem?
De selectieve vallen die door de gemeente Elsene worden uitgedeeld, bestaan uit een geperforeerde plastic kegel die op een glazen pot (zoals een confituurpot) wordt geschroefd (de pot wordt niet bij de val meegeleverd):
toegangsgaten van ongeveer 8,4 mm
ontstnappingsgaten voor andere insecten van ongeveer 5,5 mm
Opgelet: verdrinkingsvallen moeten worden vermeden omdat ze funest zijn voor de volledige entomofauna.
Beeld uit de presentatie van Groupe F (23/02/2026)
Hoe gebruik je de val?
Plaats een spons onderin een confituur- of augurkenpot (die niet met de val wordt meegeleverd).
Doordrenk de spons voldoende met een suikerlokstof (die bestaat uit een 1/3 grenadine + 1/3 bier + 1/3 witte wijn).
Schroef het deksel op de pot.
Plaats de val buiten in horizontale positie (er mag geen regen naar binnen komen en een “zwembad” vormen, waarin andere insecten kunnen verdrinken), liefst in de zon, in de buurt van een waterplaats, een fruitboom, bloemen of aantrekkelijke planten (camelia’s, pruimenbomen, appelbomen, seringen, kersenbomen, rozenbottels, enz.), een bijenkorf, enz. Let op: laat de val staan zodra deze is geplaatst, ook als er niets wordt gevangen. Plekken waar niets wordt gevangen, leveren ook nuttige wetenschappelijke informatie op.
Loop de val elke dag na (bijvoorbeeld elke avond voordat je naar bed gaat). Als je meerdere dagen van huis bent, moet je de val leegmaken en opbergen.
Ververs de lokstof zo vaak als nodig is (omdat die verdampt).
Wat doe je wanneer je een Aziatische hoornaar gevangen hebt?
Plaats de val een nacht in je diepvriezer.
Haal de val de volgende ochtend uit je diepvriezer en gooi de dode hoornaar weg.
Wat doe je indien je bij het vangen van een Aziatische hoornaar ook andere insecten vangt (Europese hoornaar, bij, hommel…)?
Plaats de val een half uur in de koelkast om de insecten te verdoven en te sorteren.
Ga na of de insecten goed verdoofd zijn (ga voorzichtig te werk).
Zodra de insecten verdoofd zijn, laat je ze opnieuw vrij (behalve de Aziatische hoornaar), aangezien ze belangrijk zijn voor de biodiversiteit. De Aziatische hoornaar bewaar je in de val en plaats je een nacht in de diepvriezer (zie hierboven).
Meer weten
Voeding
Aziatische hoornaars voeden zich met suiker (bloemen, honing) en eiwitrijk voedsel (meestal insecten). Een gemiddeld nest eet tot 11 kg insecten per jaar, of zelfs tot 22 kg voor ‘grote’ nesten. Door hun grote insectenconsumptie vormen Aziatische hoornaars een aanzienlijk gevaar voor de biodiversiteit.
Primaire en secundaire nesten
Het primaire nest van de Aziatische hoornaar wordt doorgaans in het voorjaar gebouwd, wanneer de temperaturen beginnen stijgen (maart-april). Afhankelijk van het klimaat varieert die periode. Het primaire nest is bolvormig en kleiner dan een pompelmoes. Ze bevinden zich in vogelhuisjes, barbecues, onder dakranden…
Aan het einde van de lente (mei-juni) bouwen de hoornaars een secundair nest indien het primaire nest zich in een te kleine ruimte bevindt. Meestal is dat erg hoog in de bomen, op zo’n 10 meter hoogte (in ongeveer 70% van de gevallen). Die nesten zijn nog steeds problematisch voor de biodiversiteit, maar minder gevaarlijk voor de mens. Bepaalde nesten worden echter ook lager gebouwd (ongeveer 26%), soms zelfs op minder dan 2 meter hoogte (4% van de gevallen). De laatste jaren neemt het aandeel nesten onder 2 meter toe. Deze nesten kunnen wel gevaarlijk zijn voor de mens door hun nabijheid.
Het secundaire nest is groot en heeft een diameter van 40 à 90 cm en een hoogte tot 1,50 meter. In tegenstelling tot Europese hoornaars, waar kolonies 100 à 400 individuen tellen op hun piek, kan een nest Aziatische hoornaars tussen 1.000 en 1.800 werksters en 200 à 500 koninginnen bevatten tijdens de piekperiode (meestal tussen eind september en half oktober).
Overwintering
In de winter (doorgaans vanaf november), wanneer de temperaturen meerdere dagen op rij dalen, verlaten de hoornaars hun nest. De werksters sterven af, terwijl de koninginnen in winterslaap gaan (in compost, losse grond, dood hout) en in de lente opnieuw eitjes leggen, waarmee een nieuwe cyclus begint. Verlaten nesten worden – op enkele zeldzame uitzonderingen na – niet meer gebruikt.
